Pocenie się i antyperspiranty

Jesteś w: Dla pacjenta

W czasie spoczynku wydzielamy niewielką ilość potu, zwiększenie wydzielania następuje w wyniku zadziałania czynnika cieplnego bądź bodźca emocjonalnego.

 

Pot produkowany jest przez gruczoły potowe, zlokalizowane na powierzchni całego ciała, gdzie największa ich ilość znajduje się na skórze stóp i dłoni. Człowiek wydziela od kilku mililitrów do kilku litrów potu dziennie, w przeciwnym razie organizm uległby przegrzaniu.

Pot jest wydzieliną gruczołów potowych. Składa się głównie z wody, soli, tłuszczów, kwasu moczowego, mocznika, kwasu mlekowego, amoniaku, węglowodanów, związków mineralnych. Skład potu zależy głównie od:

·         aktywności fizycznej,

·         stresu,

·         warunków klimatycznych,

·         spożywanych pokarmów,

·         czynników hormonalnych,

·         współwystępujących chorób.

Pot ma charakterystyczny zapach, który wynika z istnienia specyficznych bakterii, żyjących na skórze każdego człowieka, rozkładających wydzielinę.

Potliwość to indywidualna cecha organizmu. Każda osoba subiektywnie ocenia, w jaki sposób powinna się pocić. Nie jest łatwo jednoznacznie określić norm, którymi można zmierzyć intensywność potliwości lub ustanowić granicę między zwyczajną reakcją organizmu a nadmiernym wydzielaniem potu. Jednak niektórzy ludzie borykają się z problemem nadmiernej potliwości, wilgoć bez przerwy utrzymuje się na skórze dłoni, stóp i pach, mimo tego, że nie podejmują wysiłku fizycznego lub nie przebywają w miejscu o wysokiej temperaturze. Jest to zjawisko bardzo krępujące, a także utrudniające życie. Takie osoby zmuszane są do częstej zmiany odzieży, a także do wybierania ubrań, na których plamy potu będą jak najmniej widoczne. Skutkuje to tym, że unikają one kontaktów towarzyskich, co może prowadzić do depresji.

Przyczyny intensywnej potliwości mogą mieć charakter fizjologiczny:

·               temperatura – gorący klimat lub duża wilgotność powietrza sprawiają, że wydzielanie potu jest wzmożone. Odczuwanie temperatury jest uwarunkowane genetycznie, natomiast zależy również od sprawności układu krążenia, nadwagi i ogólnej kondycji organizmu,

·         wysiłek fizyczny – podczas aktywności fizycznej pracują mięśnie i dochodzi do spalania składników energetycznych, co powoduje powstanie znacznych ilości ciepła, które zostaje usunięte by nie dopuścić do przegrzania się organizmu. Wiąże się to z utratą wody ustrojowej, ponieważ rozszerzają się naczynia krwionośne i dochodzi do pocenia się i parowania wody przez skórę,

St       emocje, stres – do pewnego stopnia pocenie się w sytuacjach stresowych jest zjawiskiem naturalnym. Czasem jednak pobudzenie układu nerwowego powoduje zbyt intensywne pocenie, w takim przypadku warto zgłosić się do lekarza,

 

·         spożywanie wybranych potraw i przypraw: kawa, herbata, czekolada, ocet, czosnek, cebula,

·         otyłość.

·         Nadmierna, intensywna potliwość może być efektem zmian chorobowych takich jak:

·         zaburzenia hormonalne – cukrzyca, nadczynność tarczycy,

·         choroby neurologiczne – neuropatie, zespół Rosso,

·         infekcje przebiegające z wysoką gorączką,

·         gruźlica,

·         menopauza u kobiet, andropauza u mężczyzn,

·         niektóre nowotwory.

W takim przypadku usunięcie przyczyny może całkowicie zlikwidować problem. W każdej sytuacji związanej z nadmierną potliwością bardzo ważne jest przestrzeganie higieny, noszenie ubrań z włókien naturalnych i butów z naturalnej skóry. Pomocna jest również depilacja.

Zaleca się stosowanie środków zmniejszających potliwość, bardzo pomocne są ziołowe kąpiele, np. kąpiele w korze dębu, szałwii, melisie, brzozie, bądź używanie antyperspirantów, blokujących przewody potowe. Polecane są te, które w swoim składzie zawierają związki srebra, zapobiegając rozwojowi bakterii będących przyczyną przykrego zapachu. Dobry antyperspirant to sprawa indywidualna, należy zwrócić uwagę na zapach, skład i formę aplikacji. Od tego może zależeć wygoda używania, długość działania, a także skutki uboczne (uczulenia, ślady na ubraniach). Szeroko dostępne w drogeriach antyperspiranty zazwyczaj wykazują mniejszą skuteczność niż te dostępne w aptekach, mają w składzie etanol, który hamuje pracę gruczołów potowych. Pod wpływem temperatury i wilgoci zmieniają się na skórze w żel, który zwęża ujścia gruczołów, te zostają pozbawione funkcji na jakiś czas. W aptece natomiast znajdziemy antyperspiranty nieco droższe, aczkolwiek charakteryzujące się większą skutecznością. Preparaty te zawierają w swoim składzie przede wszystkim sole glinu, które zamykają przewody gruczołów potowych. Chlorek glinu przez denaturację białek zawartych w gruczołach potowych i łączenie się z włóknami fibrynowymi obniża aktywność gruczołów. Ciśnienie wewnątrz światła przewodu potowego wzrasta, przez co zostaje zahamowane wydzielanie potu. Siła działania preparatu na bazie chlorku glinu, uzależniona jest przede wszystkim od jego stężenia w preparatach. Inną substancją czynną stosowaną w preparatach na nadmierną potliwość jest metenamina. Wykazuje ona działanie ściągające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, osuszające, co w efekcie zmniejsza ilość wydzielanego potu i zapobiega jego rozkładowi z powstaniem nieprzyjemnego zapachu.

W leczeniu nadmiernej potliwości stosuje się również zabiegi chirurgiczne, polegające na przecięciu nerwów sterujących gruczołami potowymi (sympatektomia), jednak wiąże się to z dużym ryzykiem i często niezadowoleniem pacjentów.

Stosuje się również zastrzyk toksyny botulinowej podawany do skóry. Jest to dokładnie oczyszczone białko – toksyny botulinowej typu A – otrzymywane z bakterii Clostridium botulinum. Lekarz wstrzykuje toksynę w ok. 10 miejsc na powierzchni obu pach (może być stosowana również na skórę stóp i dłoni), sesja trwa ok. 30 min. Mechanizm działania toksyny polega na blokowaniu działania nerwów, zaopatrujących wydzielanie zewnętrzne. Blokada zakończeń nerwowych utrzymuje się od 6 do 12 miesięcy, po czym powstają nowe, które zastępują te wcześniej zablokowane.

Kolejną metodą leczenia nadmiernego pocenia jest jonoforeza, która polega na rozrywaniu kanałów jonowych w gruczołach potowych z użyciem prądu. W niektórych przypadkach intensywnej potliwości należy skorzystać z porad psychologa, konieczne może się okazać zastosowanie leków antydepresyjnych.

 

Mimo tego, że pocenie się potrafi być bardzo uciążliwe, to jest naturalną i fizjologiczną reakcją naszego organizmu, pozwalającą utrzymać prawidłową ciepłotę ciała.

mgr farm. Monika Gasztych

 

Świat Farmacji - lipiec/sierpień 2016

 

www.aptekamedia.pl 

 

Polecane
Aktualności
Leki nadal nie tylko z apteki
Patryk Słowik patryk.slowik@infor.pl @PatrykSlowik   Budzący...
21-08-2017
Złoto faraonów
Właściwości nasion czarnuszki są znane już od czasów starożytnego Egiptu – wiele...
21-08-2017
Ratunkowy dostęp do leków na dłużej
Zakończyły się konsultacje projektu ustawy umożliwiającej chorym korzystanie z leków,...
20-04-2016
Stop dla reklamy leków
Spożycie farmaceutyków i suplementów diety jest zdecydowanie za duże. Zdaniem posłów i...
14-04-2016
Galeria
Porada
Właściwości nasion czarnuszki są znane już od czasów starożytnego Egiptu – wiele osób nazywa ją z tego powodu złotem faraonów. Można o niej przeczytać w Biblii i pracach botanika...
szczegóły »
Opracowanie strony - ITB Vega
© ProLab - Wszelkie prawa zastrzeżone