Higiena uszu

Jesteś w: Dla pacjenta

 

Ucho składa się z trzech części: ucha zewnętrznego, wewnętrznego i środkowego. Ucho środkowe (trąbka słuchowa, błona bębenkowa oraz jama bębenkowa z kosteczkami: młoteczkiem, kowadełkiem i strzemiączkiem) oraz wewnętrzne (receptory zmysłu równowagi i słuchu – narząd Cortiego znajdujący się w ślimaku, przedsionek oraz kanały półkoliste) to bardzo delikatne organy, podatne na uszkodzenia. Przed niekorzystnymi czynnikami osłania je ucho zewnętrzne, które pełni nie tylko rolę ochronną, ale także wzmacnia dochodzące do uszu dźwięki. Na ucho zewnętrzne składa się mał­żowina uszna czyli fałd skóry wzmocniony chrząstką oraz przewód słuchowy ze­wnętrzny, przez który fale dźwiękowe docierają do błony bębenkowej. Zbudowany jest on z tkanki chrzęstnej i kostnej pokrytej skórą zawierającą gruczoły woskowinowe, łojowe oraz włoski rozprowadzające woskowinę (cerumen) – naturalną substancję pełniącą w uchu bardzo ważne funkcje: oczyszczającą, nawilżającą i osłonową. Woskowina natłuszcza bowiem przewód słuchowy zewnętrzny, chroniąc go przed mikrourazami i zapobiega dostawaniu się wody wgłąb ucha. Stanowi również mechaniczną ochronę błony bębenkowej wychwytując drobne ciała obce (np. kurz) i zapobiegając przedostawaniu się ich w okolicę błony bębenkowej, a także przyczynia się do utrzymania lekko kwaśnego środowiska, co z kolei stanowi barierę dla infekcji. Systematycznie odbywa się mechanizm samooczyszczenia ucha - dzięki ruchom włosków woskowina zostaje przesu­wana na zewnątrz.

Woskowina składa się z wydzieliny gruczołów woskowinowych, łojowych i potowych, a także złuszczonego naskórka, włosów i cząsteczek kurzu. Głównymi składnikami są końcowe produkty szlaku mewalonianowego: skwalen, lanosterol i cholesterol. Ilość wydzielanej woskowiny jest różna u różnych pacjentów.

 

Problemy z woskowiną…

Jeśli woskowina zgromadzona jest w nadmiarze, może utworzyć tzw. czop (korek) woskowinowy (cerumen obturans). Następuje wtedy zamknięcie światła przewodu słuchowego. Objawy zmniejszenia lub całkowitego zamknięcia światła przewodu słuchowego mogą być różnorodne. Pojawia się szum w uszach, uczucie ucisku. Występuje niedosłuch, pacjent ma wrażenie, że ucho jest "zatkane”: pogarsza się odbiór dźwięków otoczenia, a własny głos jest lepiej słyszalny. Gdy woskowina jest wepchnięta w okolice błony bębenkowej, może pojawić się również ból ucha i zawroty głowy. Zaleganie korka woskowinowego jest niebezpieczne, gdyż może być przyczyną stanów zapalnych przewodu słuchowego!

Przyczyny problemów z woskowiną…

 Przede wszystkim są to zbyt wąskie przewody słuchowe lub nadmierne wytwarzanie woskowiny. Istotnym powodem zwiększonego wydzielania tej żółto-brązowej substancji jest mechaniczne drażnienie skóry przewodu słuchowego, stosowanie patyczków higienicznych do uszu, noszenie aparatów słuchowych lub słuchawek przez większość dnia. Do nadmiernego wytwarzania woskowiny może przyczyniać się także  przebywanie w zanieczyszczonym, zapylonym  środowisku, bowiem gruczoły przewodu słuchowego nasilają wtedy swoją aktywność.

Błędypopełniane w codziennej higienie uszu…i powstawanie czopa woskowinowego

Jest niezwykle ważne, by nie zakłócać naturalnego mechanizmu samooczyszczania ucha, stosując tak bardzo popularne patyczki higieniczne, czy też inne przedmioty, gdyż grozi to zranieniem delikatnej skóry przewodu, czego skutkiem może być krwawienie lub zapalenie przewodu słuchowego. Poza tym stosowanie patyczków przynosi na ogół efekt odwrotny od zamierzonego: drażniąc mechanicznie skórę zewnętrznego przewodu słuchowego, pobudzają gruczoły do zwiększonej produkcji woskowiny. Dodatkowo, zamiast oczyścić ucho, woskowina zostaje „upchnięta” w węższym, kostnym odcinku przewodu słuchowego, w pobliżu błony bębenkowej, co w konsekwencji może doprowadzić do powstania korka woskowego i całkowitego zatkania ucha. W skrajnych przypadkach może również dojść do przebicia błony bębenkowej i trwałego uszkodzenia słuchu. Błonę można uszkodzić nawet wtedy, gdy patyczek nie jest wkładany zbyt głęboko, ponieważ jest bardzo cienka – ma grubość ok. 0,1 mm.

Ważne jest, aby również pamiętać o osuszaniu ucha – czop woskowinowy najczęściej występuje np. po kąpieli, gdy zalegająca woskowina pęcznieje. Poza tym zalegająca w uchu woda może stanowić dobrą pożywką dla bakterii i być przyczyną rozwijania się stanu zapalnego.

Należy pamiętać, że również zbyt częste oczyszczanie przewodu słuchowego nie jest wskazane, gdyż niedobór woskowiny może być przyczyną świądu ucha, wysychania i łuszczenia się skóry.


Usuwanie i wypłukiwanie woskowiny

Jeśli nie ma skłonności do nadmiernego wydzielania woskowiny – należy zdać się na mechanizm samooczyszczania ucha i myć tylko małżowinę uszną i wejście do przewodu słuchowego palcem.

 Jeśli woskowina wydziela się w nadmiarze, jest gęsta i twarda - można zastosować glicerol lub specjalne krople do uszu.  Preparaty te  zawierają  składniki powodujące rozmiękczenie wo­skowiny, co ułatwia jej wypłukanie i usunięcie.

 

Parę słów o aplikowaniu  leków i innych preparatów do ucha…

Zakraplanie płynów do ucha ma na celu wprowadzenie leku albo do przewodu słuchowego zewnętrznego albo do jamy bębenkowej lub pooperacyjnej. Należy dążyć do tego, aby zakraplany płyn miał temperaturę zgodną z temperaturą ciała, co pozwala uniknąć podrażnienia błędnika. Zakraplanie płynów do ucha najlepiej wykonywać w pozycji leżącej, z chorym uchem skierowanym ku górze. Po zakropleniu do przewodu słuchowego zewnętrznego kilku kropli (5-10) odpowiedniego leku można palcem kilkakrotnie ucisnąć na skrawek, tak aby zagęścić i rozrzedzić powietrze w przewodzie, co doprowadzi do przemieszczenia leku w stronę jamy bębenkowej.

 

mgr farm. Barbara Domagała

Świat Farmacji - wrzesień 2016

www.aptekamedia.pl 

Polecane
Aktualności
Leki nadal nie tylko z apteki
Patryk Słowik patryk.slowik@infor.pl @PatrykSlowik   Budzący...
21-08-2017
Złoto faraonów
Właściwości nasion czarnuszki są znane już od czasów starożytnego Egiptu – wiele...
21-08-2017
Ratunkowy dostęp do leków na dłużej
Zakończyły się konsultacje projektu ustawy umożliwiającej chorym korzystanie z leków,...
20-04-2016
Stop dla reklamy leków
Spożycie farmaceutyków i suplementów diety jest zdecydowanie za duże. Zdaniem posłów i...
14-04-2016
Galeria
Porada
Właściwości nasion czarnuszki są znane już od czasów starożytnego Egiptu – wiele osób nazywa ją z tego powodu złotem faraonów. Można o niej przeczytać w Biblii i pracach botanika...
szczegóły »
Opracowanie strony - ITB Vega
© ProLab - Wszelkie prawa zastrzeżone