Złoto faraonów

Jesteś w: Dla pacjenta

 

Czarnuszka siewna (czarny kminek) – Nigella sativa, to roślina obejmująca ok. 20 gatunków, popularnych głównie w Azji Zachodniej i na obszarach śródziemnomorskich. W Polsce jest uprawiana, jednak nie na skalę masową. Prócz właściwości leczniczych tej rośliny, znana jest także jako znakomita przyprawa używana m.in. jako zamiennik pieprzu. Surowcem leczniczym są: olej i nasiona czarnuszki.

 

Skład

Naukowcy w XXI w. określili skład chemiczny nasion czarnuszki, z którego wynikają właściwości lecznicze surowca. Nasiona zawierają do 40% tłuszczu, 1,5% olejków eterycznych, saponinęmelantynę (silnie trującą dla ryb, ale w dużych ilościach szkodliwą również dla organizmów stałocieplnych), garbniki, gorycz – nigellinę i alkaloid – damasceine. W nasionach znajdują się nienasycone kwasy tłuszczowe, głównie kwas linolowy (50–60%), oleinowy (20%) i eikozadienowy (3%), a także kwasy nasycone (kwas palmitynowy i stearynowy). Czarnuszka zawiera ponad 100 związków biologicznie aktywnych. Poza kwasami tłuszczowymi w surowcu znajdują się także:

 

·         witaminy: A, B1, B2, B3, B6, E, F, biotyna,

·         związki mineralne: cynk, selen, magnez, wapń, żelazo, sód, potas, fosfor.

 

Właściwości zdrowotne

Ze względu na bogaty skład zarówno oleju, jak i całych nasion czarnuszki stały się one przedmiotem licznych badań, z których wynika możliwość zastosowania w wielu schorzeniach.

 

·         Rak – związki znajdujące się w czarnuszce powodują obniżenie ilości komórek nowotworowych u myszy aż o 52%. Tymochinon jest skuteczny w leczeniu raka krwi, płuc, nerek, wątroby, prostaty, szyjki macicy, okrężnicy i skóry. Zmniejsza tendencję komórek do proliferacji, przyspiesza śmierć nieprawidłowych komórek, hamuje angiogenezę i zwalcza wolne rodniki.

 

·         Alergie i astma – czarnuszka ma działanie przeciwastmatyczne i łagodzi objawy astmy. W 2012 r. przeprowadzono badania sprawdzające skuteczność terapeutyczną oleju z czarnuszki w leczeniu alergicznego nieżytu nosa. Po 6. tygodniach od rozpoczęcia używania oleju z czarnuszki w postaci kropli do nosa (3 razy dziennie po jednej kropli do każdego otworu), u wszystkich pacjentów wykazujących łagodne objawy alergii, symptomy całkowicie zanikły. U 68,7% osób, u których objawy opisano na poziomie umiarkowanym, również stwierdzono brak oznak alergii, a osoby z nasilonymi problemami alergicznymi odczuli wyraźną poprawę (58,3%). Korzyści te są najprawdopodobniej skutkiem poprawy układu odpornościowego i efektów antyhistaminowych. 

·         Wątroba – składniki czynne czarnuszki wspierają funkcjonowanie wątroby poprzez działanie żółciopędne, rozkurczowe i antybakteryjne, a nawet antywirusowe.

 

·         Cukrzyca – czarnuszka wspomaga regenerację komórek trzustki. Nasiona te poprawiają tolerancję glukozy ze zbliżoną skutecznością do metforminy. Ponadto zmniejsza stres oksydacyjny, który m. in. prowadzi do zaburzeń wydzielania insuliny. Badania pokazały, że osoby chorujące na cukrzycę typu II, które spożywały w okresie 3. miesięcy dwa gramy czarnuszki dziennie, miały niższe stężenie glukozy we krwi na czczo i niższe stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c).

 

·         Utrata wagi – w czasopiśmie „Diabetes and metabolic disorders” opublikowano artykuł opisujący właściwości czarnuszki, jako jednego z najskuteczniejszych remedium na nadwagę. Nie chodzi jednak o wsparcie związane z utratą nagromadzonej już tkanki tłuszczowej, lecz o walkę z przyczynami nadwagi. Czarnuszka zmniejsza apetyt, wspiera wchłanianie glukozy w jelitach, glikogenezę wątroby, pomaga utrzymać właściwy poziom cholesterolu i trójglicerydów w organizmie.

 

·         Poprawa trawienia – ze względu na działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie czarnuszka pomaga w schorzeniach przewodu pokarmowego, jak na przykład zespół jelita drażliwego. Poprawia trawienie, zmniejsza wzdęcia, działa przeciwpasożytniczo.

 

·         Padaczka – w 2007 r. przeprowadzono badania u dzieci z padaczką, u których stwierdzono oporność na konwencjonalne leczenie farmakologiczne. Stwierdzono, że ekstrakt wodny z nasion czarnuszki zmniejsza aktywność napadu padaczkowego w znaczący sposób.

 

·         Układ krążeniaczarnuszka zawiera kwasy omega-3 i omega-6, które wpływają korzystnie na poziom cholesterolu. Dzięki temu można zarówno zmniejszyć ryzyko chorób serca, jak i obniżyć ciśnienie.

 

·         Zakażenia – silne działanie przeciwbakteryjne przejawia się niszczeniem m.in. szczepów MRSA – gronkowca złocistego odpornego na znane dotychczas antybiotyki.

 

W literaturze można znaleźć doniesienia na temat wszechstronnych właściwości leczniczych czarnuszki. Poza opisanymi powyżej prowadzone są badania w kierunku potwierdzenia działania zwiększającego odporność organizmu, poprawę mineralizacji kości i profilaktykę chorób cywilizacyjnych, takich jak nowotwory, cukrzyca, nadwaga i otyłość oraz wywoływanych przez tzw. stres oksydacyjny. Wiele krajów jak np. Chiny, cenią czarnuszkę za rzekome korzyści związane z opóźnianiem procesów starzenia się organizmu. Czarnuszka jest bogatym źródłem witamin z grupy B i żelaza, których niedobór kojarzony jest z problemami z pamięcią, słuchem, a nawet siwieniem włosów.

 

Zastosowanie zewnętrzne

Poza niezaprzeczalnymi korzyściami dla organizmu, które wynikają z bogatego składu preparatów z czarnuszki znalazły one również zastosowanie zewnętrzne.

 

·         Skóra – czarnuszka ma bardzo dobre właściwości kojące i regenerujące uszkodzoną skórę na skutek np. oparzeń słonecznych. Przyspiesza proces gojenia, łagodzi ból i nawilża. Sprawdza się również przy zakażeniach bakteryjnych, atopowym zapaleniu skóry, wysypkach, grzybicy i trądziku. Jedną z przyczyn AZS jest zaburzenie metabolizmu lipidów, a konkretniej nieprawidłowa proporcja nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 do kwasów omega-6 w organizmie. Niedobór kwasu linolowego (omega-6) przyczynia się do powstawania przewlekłych stanów zapalnych. Olejem z czarnuszki można z powodzeniem zastąpić maści antyhistaminowe, stosowane na zmiany skórne podczas chorób alergicznych. Olej nawilża, natłuszcza skórę, a także działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Koi podrażnienia i łagodzi objawy atopowego zapalenia skóry. Trzeba pamiętać, że olej z czarnuszki nie zawsze może zastąpić leczenie farmakologiczne, warto go jednak stosować jako środek wspomagający, a gdy objawy ustąpią – wykorzystywać na co dzień w profilaktyce przeciwalergicznej. Wszelkie objawy uczuleń na skórze pojawiają się bowiem z większym nasileniem, gdy jest ona wysuszona, mało nawilżona i pozbawiona płaszcza lipidowego. Olej z czarnuszki pomoże przywrócić skórze równowagę, dzięki czemu będzie ona mniej narażona na działanie alergenów.

 

·         Włosy– czarnuszka ma bardzo dobre właściwości sprzyjające regeneracji zniszczonych i wypadających włosów. Ma to związek z silnymi właściwościami przeciwutleniającymi i przeciwbakteryjnymi. Regularne stosowanie pozwoli zyskać włosom zdrowy wygląd. Olej z czarnuszki stosuje się bezpośrednio na skórę i pozostawia na 30 minut, a następnie spłukuje. Inną możliwością jest stosowanie mieszaniny czarnuszki z oliwą z pierwszego tłoczenia w stosunku 1:1.

 

red.

 

 

Świat Farmacji – wrzesień 2017

 

 

Polecane
Aktualności
Leki nadal nie tylko z apteki
Patryk Słowik patryk.slowik@infor.pl @PatrykSlowik   Budzący...
21-08-2017
Złoto faraonów
Właściwości nasion czarnuszki są znane już od czasów starożytnego Egiptu – wiele...
21-08-2017
Ratunkowy dostęp do leków na dłużej
Zakończyły się konsultacje projektu ustawy umożliwiającej chorym korzystanie z leków,...
20-04-2016
Stop dla reklamy leków
Spożycie farmaceutyków i suplementów diety jest zdecydowanie za duże. Zdaniem posłów i...
14-04-2016
Galeria
Porada
Właściwości nasion czarnuszki są znane już od czasów starożytnego Egiptu – wiele osób nazywa ją z tego powodu złotem faraonów. Można o niej przeczytać w Biblii i pracach botanika...
szczegóły »
Opracowanie strony - ITB Vega
© ProLab - Wszelkie prawa zastrzeżone